Dlaczego lampy fluorescencyjne (świetlówki) zalicza się do odpadów niebezpiecznych?

      Niewłaściwe składowanie zużytych świetlówek wiąże się z możliwością ich stłuczenia i tym samym z niebezpieczeństwem przedostania się zawartej w nich rtęci do otoczenia. Rtęć jest łatwo wchłaniania do ustroju człowieka i zwierząt z powodu bardzo dużej podatności do parowania. Trafia do organizmu poprzez drogi oddechowe, błony śluzowe, skórę, a także poprzez spożywanie skażonej żywności. Tak wchłonięta rtęć krąży w organizmie, który nie ma możliwości jej wydalenia i osadza się głównie w nerkach i wątrobie powodując ciężkie schorzenia. Ma również wpływ na rozwój chorób układu nerwowego. Główną drogą wnikania rtęci jest układ oddechowy. Wchłonięta, w 80% zatrzymywana jest w organizmie. Dla par rtęci krytycznym ośrodkiem jest mózg. Typowymi objawami zatrucia są w tym przypadku m.in. zaburzenia umysłowe, drżenie ciała, zapalenie dziąseł, biegunki. Początkowo występuje osłabienie, bóle głowy i kończyn, zapalenie jamy ustnej, wypadanie zębów, aż do zaburzeń mowy i zmian w obwodowym układzie nerwowym. Rtęć przenika również przez łożysko matki. Choć najbardziej uszkadza mózg, najczęściej kumuluje się w nerkach, niezależnie od postaci w jakiej ten metal występuje.

Według obecnych trendów rozwoju techniki oświetleniowej w Polsce i na świecie stosowania rtęci do produkcji energooszczędnego oświetlenia nie da się wyeliminować. Odpowiednio zabezpieczone i składowane zużyte źródła światła (w całości nie uszkodzone) nie stanowią zagrożenia skażeniem rtęcią.

W skład lampy fluoroscencyjnej wchodzi m.in.:

- polikrystaliczny tlenek glinu (jarznik)

- niob i wolfram (przepusty prądowe przy jarzniku niob, elektrody wolfram)

- związki rtęci, sodu, gaz szlachetny zapłonowy (różny w zależności od typu argon, halon)

- szkło (cylinder zewnętrzny)

       Dlaczego PCW nie można spalać w instalacjach do tego nieprzystosowanych?

      PCW (ang. PVC), polichlorek winylu jest polimerem termoplastycznym otrzymywanym z chlorku winylu, znajduje szerokie zastosowanie do produkcji folii, pojemników itp. Zawartość chloru w PCW wynosi 42% (57%) wagowo. W wyniku spalania PCW w przydomowych czy przyzakładowych kotłowniach do powietrza dostają się znaczne ilości tego toksycznego gazu. Chlor jest zielono-żółtym, duszącym gazem, wyczuwalnym już przy stężeniu 0,01g/m3 a w większych dawkach podrażnia drogi oddechowe a nawet może spowodować śmierć.

      Dlaczego składowiska odpadów komunalnych stanowią zagrożenie dla środowiska?

      Wysypisko odpadów komunalnych jest obiektem szczególnym z punktu widzenia ochrony środowiska, gdyż żadna z obecnie stosowanych technologii eksploatacji nie zabezpiecza całkowicie otoczenia przed jego ujemnym oddziaływaniem. Dlatego przy lokalizacji wysypiska należy uwzględnić walory przyrodnicze oraz funkcje i zagospodarowanie terenu. Z przyrodniczo-gospodarczego punktu widzenia nie ma dobrej lokalizacji dla wysypiska odpadów i każda lokalizacja jest niekorzystna dla środowiska.

Wysypisko odpadów komunalnych jest specyficznym bioreaktorem, w którym pod wpływem czynników atmosferycznych (opady, temperatura) i mikroorganizmów (bakterie, grzyby, glony, pierwotniaki) odpady są rozkładane w procesach fizycznych, chemicznych i biologicznych zarówno w warunkach tlenowych, jak i beztlenowych.

Składniki organiczne odpadów cechują się zróżnicowaną podatnością na biodegradację; np. odpady pochodzenia roślinnego i zwierzęcego (tzw. odpady gnijące) oraz papier łatwo ulegają rozkładowi. Frakcja nieorganiczna (np. metale, szkło, ceramika, żużel, popiół, gruz) mino, że nie podlega biodegradacji, wpływa na jej przebieg. Niektóre metale (np. Cr, Zn, Cu, Ni), detergenty, środki ochrony roślin, cyjanki czy amoniak są inhibitorami metabolizmu mikroorganizmów beztlenowych, bardziej wrażliwych od tlenowych.

Głównymi drogami migracji zanieczyszczeń w przypadku wysypisk odpadów komunalnych są: odcieki, spływy powierzchniowe oraz emisje gazów i pyłów.

Jednym z ważniejszych czynników wynoszących produkty rozkładu śmieci z wysypiska jest woda. Woda z opadów atmosferycznych, przenikając przez wysypisko odpadów, staje się odciekiem. Źródłem odcieków mogą być też wody powierzchniowe dopływające do miejsca składowania odpadów, a także w niewielkim stopniu, woda dostarczana wraz z odpadami oraz pochodząca z rozkładu substancji organicznej. Ilość powstałych odcieków zależy między innymi od rodzaju składowanych odpadów, sposobu składowania, okresu eksploatacji wysypiska oraz wielkości opadów atmosferycznych, a ich skład zależy w dużym stopniu od etapu rozkładu i substancji, która zawarta jest w odpadach .

Zanieczyszczenie gleb pierwiastkami i związkami chemicznymi w otoczeniu wysypisk spowodowane jest migracją wodną (odcieki, spływ bezpośredni) i eoliczną (pyły i gazy). Grunt, z racji stałego stanu skupienia oraz ograniczonej możliwości przemieszczania się różni się od innych mediów takich jak powietrze czy woda, które są przedmiotem i nośnikiem skażeń. Takie cechy gleb powodują, że stosunkowo łatwo można ocenić zasięg ich skażenia.

Zanieczyszczenia pobrane przez rośliny mogą włączyć się w łańcuch pokarmowy i dostać się do organizmów zwierząt i człowieka. W przypadku zwierząt roślinożernych do 10% przyjmowanego pokarmu stanowi materiał glebowy. Oprócz tego w przypadku określonych zwierząt użytecznych (np. świnie, kury) znaczna część pożywienia składa się ze zwierząt żyjących w glebie, które żywią się m.in. okruchami skał i gruntów (Sobota 1997).

Wysypisko odpadów komunalnych jest poważnym źródłem zanieczyszczenia powietrza w przypadku nieprawidłowej eksploatacji. W szczególności dotyczy to roznoszenia przez wiatr lekkich frakcji odpadów i odorów. W wyniku beztlenowego rozkładu związków organicznych zawartych w odpadach wytwarzany jest tzw. gaz pofermentacyjny (biogaz), w którego skład wchodzi głównie metan (45-65% obj.) i dwutlenek węgla (25-35% obj.), a poza tym jeszcze azot, tlen i inne składniki często o działaniu toksycznym (np. siarkowodór, amoniak, aceton, merkaptan etylowy). Powstający gaz może ulatniać się ze złoża odpadów do powietrza atmosferycznego, gromadzić się w zagłębieniach terenu czy przechodzić do budynków .

Odpady komunalne stwarzają zagrożenie dla środowiska także ze względu na możliwość skażenia powietrza, wód gruntowych i powierzchniowych mikroorganizmami chorobotwórczymi, dla których stanowią pożywkę. Ponadto na wysypiskach odpadów komunalnych panują dobre warunki dla żerowania much, gryzoni i ptaków, które mogą przenosić na inne tereny zarazki chorób, np.: duru brzusznego, tężca, czerwonki.

W Polsce większość odpadów komunalnych składowana jest na wysypiskach niewłaściwie zlokalizowanych i eksploatowanych. Są to zwykle wyrobiska poeksploatacyjne np. żwiru czy piasku o dużym współczynniku filtracji stwarzające poważne zagrożenia dla wód podziemnych. 

      Ile odpadów komunalnych wytwarza średnio jedna osoba?

      Ilość wytwarzanych rocznie odpadów komunalnych w Polsce wzrasta w tempie około 1 procenta rocznie i wynosi obecnie około 320 kg na osobę. W 2000 roku wytworzono 12,23 mln ton odpadów komunalnych, co stanowi dziesiątą część ilości wytworzonych odpadów przemysłowych w Polsce (125,5 mln ton w 2000 roku) (GUS 2002). Wskaźnik wytwarzania odpadów komunalnych na mieszkańca w Polsce kształtuje się obecnie na poziomie niższym niż średnia w krajach takich jak np: Niemcy-543, Francja-644, Stany Zjednoczone-720 kg/mieszkańca/rok (GUS 2002, Raport Wskaźnikowy PIOŚ 2001).

Z ponad 12 mln ton odpadów komunalnych wytwarzanych w Polsce 98% jest składowanych bez odzysku surowców wtórnych, a tylko 1,5% odpadów jest kompostowane i to przeważnie nieefektywnie. W Niemczech 35% powstających odpadów komunalnych trafia na wysypiska reszta poddawana jest odzyskowi.

      Puszki po napojach.

       Materiał, z którego zbudowane są puszki do napojów to 95 % stop aluminium. Stosując puszki jako źródło aluminium zaoszczędzamy aż 95 % energii potrzebnej do wytworzenia tej samej masy metalu z rudy. Puszka zdeponowana na składowisku to strata energii i materiału. Pomyślmy o tym pijąc napoje w puszkach!